ارادت به رهبر و شهدا: ترکیب دین و سیاست:
در روانشناسی، «نظریه هویت اجتماعی» نشان میدهد که انسانها برای تقویت خودانگاره، به نمادهای قدرتمند (مثل رهبران مذهبی-سیاسی) وابسته میشوند. جالب اینجاست که حتی استفاده از «بسم رب» در کنار نام یک فرد، آن فرد را به یک واسطهٔ الهی تبدیل میکند. آیا این همان مکانیسمی است که در تاریخ، از فرعونها تا پاپها تکرار شده؟
راهکار:
این ترکیب، مرز میان ایمان مذهبی و وفاداری سیاسی را بهتصویر میکشد؛ شاید بتوان از آن برای تحلیل چگونگی تقدسزدایی از قدرت در فرهنگ معاصر استفاده کرد.