حکمت: هرگز بازگشته از جهنم را با آتش تهدید نکن:
در روانشناسی، پدیدهای به نام «واکسیناسیون استرس» وجود دارد: مواجهه با سختیهای متوسط، سیستم مقابلهای مغز را چنان تقویت میکند که تهدیدهای بعدی کماثر میشوند. حال تصور کن کسی از یک ترومای عمیق (جهنم) بازگشته؛ قشر پیشپیشانی او دیگر آتشهای کوچک را خطر محسوب نمیکند. این فقط یک ضربالمثل نیست، یک اصل زیستعصبی است: نورونهای آمیگدال پس از فائق آمدن بر بزرگترین ترس، به تهدیدهای ناچیز واکنش نشان نمیدهند.
راهکار:
این جمله بازتاب روانشناختی «رشد پس از آسیب» است: کسی که از جهنم واقعی (بحران عمیق، شکست مطلق) جان سالم به در برده، در برابر تهدیدهای متداول «آتش» واکسینه میشود؛ سیستم ترسش دوباره تنظیم میشود و تهدید برایش بیمعنا خواهد بود. پس روبرو شدن با چنین فردی، نه با ترساندن، که با درس گرفتن از صلابتی که کسب کرده معنا مییابد.