زیبا نگار خویش؛ آنگاه که عشق قبله میشود:
بررسیهای عصبشناختی نشان میدهد مناطقی از مغز که در هنگام نیایش و حس قرب الهی فعال میشوند، در اوج عشق رمانتیک نیز بهشدت تحریک میشوند. به همین دلیل استعارهٔ «قبله» برای معشوق در ادب فارسی، از سعدی تا حافظ، صرفاً شاعرانگی نیست؛ بازتاب یک همپوشانی عصبی واقعی میان عشق و ایمان است که مرز زمینی و آسمانی را محو میکند. در تائوئیسم نیز معشوق گاهی بهمثابه «جهت» وجودی توصیف میشود، نه یک هدف.
راهکار:
این بیت عشق را بهمثابه دینی شخصیسازیشده با قبلهای زمینی تصویر میکند. جالب است که در روانشناسی مدرن نیز «فرافکنی ایدهآل» به معشوق، نوعی تجربهٔ قدسی میآفریند. شاید امروز قبلهٔ هرکس نه یک شخص، بلکه یک رسالت شخصی، هنر یا آرمان باشد.