وطن پرستی در مقابل حکومت پرستی:
یک واقعیت روانشناختی: مطالعات نشان میدهد وطنپرستی (Patriotism) با دلبستگی عاطفی به فرهنگ و سرزمین گره خورده، در حالی که حکومتپرستی (Nationalism) نوعی تعصب به ساختار قدرت و نمادهای دولتی است. در جوامع استبدادی، این دو بهطور هدفمند با هم قاطی میشوند تا انتقاد از دولت را مساوی با خیانت جلوه دهند. آیا جامعهٔ ایران امروز توانسته این دو را از هم جدا کند؟
راهکار:
این جمله به خوبی مرز بین عشق به میهن و وفاداری به ساختار قدرت را نشان میدهد. برای عمق بخشیدن، میتوان به مفهوم «جامعه مدنی» در برابر «دولت» در اندیشهٔ سیاسی اشاره کرد؛ جایی که وطنپرستی به شهروندان تعلق دارد، نه به نهادهای حاکم.