حتی آنان که میگفتند هرگز نمیرویم، رفتند:
در روانشناسی، «نظریه مدیریت وحشت» میگوید بخش بزرگی از تمدن انسانی—از هنر تا مذهب و حتی قوانین—ساختهی ذهنی است برای مهار وحشت از مرگ؛ اما جالبتر: مغز در لحظهی مواجهه با مرگِ قطعی، واکنشی مثل انکار یا شوخی نشان میدهد تا از فروپاشی جلوگیری کند. پس این جمله نه یک بیت ساده، بلکه تصویر سد دفاعی ذهن در برابر پرتگاه است. آیا اگر مطمئن بودیم فردا میمیریم، امروز را همینطور میگذراندیم؟
راهکار:
این روایت را میشود معکوس خواند: نه برای اثباتِ بودنِ مرگ، بلکه برای یادآوری ارزش همین لحظهی ناپایدار. به جای تأسف برای رفتگان، بپرسیم چهچیز در «امروز» حاضر است که بعدها دلتنگش میشویم و هماکنون میتوانیم آن را جدیتر ببینیم.