حسرت رفتگان

خوشا به حال رفتگان که حال ما را ندیدند:

در روان‌شناسی به این پدیده «Fading Affect Bias» می‌گویند: مغز ما خاطرات تلخ را سریع‌تر از خاطرات شیرین فراموش می‌کند تا بتوانیم ادامه بدهیم. پس رفتگان در حافظه‌ی ما مدام «خوشبخت‌تر» می‌شوند، در حالی که ما فقط نسخه‌ی تازه‌ی درد را می‌بینیم. این بیت در واقع یک خطای شناختی را شاعرانه ترسیم می‌کند: ما گذشته را سفید می‌بینیم چون زخم‌هایش دیگر خونریزی ندارند. آیا تا به حال شده آرزو کنید کاش شما هم «رفته بودید»؟

راهکار:

این بیت را میتوان بهعنوان شروع یک متن ادامه‌دار ببیند: «خوشا آنان که رفتند و ندیدند حال ما را... اما ما ماندیم تا روایتش کنیم.» یعنی ماندن، نه فقط تحمل رنج، بلکه تبدیل رنج به آگاهی و روایت است.