غم سنگینتر از کربلا: چرا ایران امروز عزادارتر است؟:
آیا میدانستید که مراسم عزاداری محرم، از دیدگاه نوروساینس، نوعی «آیین سوگواری جمعی» است که باعث ترشح اکسیتوسین (هورمون همدلی) میشود؟ اما وقتی این سوگواری با بحرانهای روزمره مثل بیعدالتی یا فقر ترکیب شود، حالت «ترومای مزمن» پیدا میکند. در واقع، غم فعلی ایران از نوعی «سوگ ناتمام» (ambiguous loss) است که در روانشناسی، حتی از مرگ عزیزان هم ریشهدارتر است. چرا جامعهای که سالها اشک ریخته، هنوز التیام نیافته؟
راهکار:
این مقایسه در واقع به یک حقیقت روانشناختی اشاره دارد: غم جمعی وقتی با ناامیدی سیاسی گره میخورد، سنگینتر از یک تراژدی تاریخی احساس میشود. شاید بتوان از این همدلی جمعی برای ساختن روایتهای مقاومت استفاده کرد.