همه هیچ اند و او همه

همه هیچ اند و او همه؛ راز فنا فی الله:

در فیزیک کوانتوم، خلأ هرگز خالی نیست؛ حتی در دمای صفر مطلق، انرژی نقطه صفر باعث نوسان میدان‌ها می‌شود. عرفان نیز «هیچ» را نبودنِ محض نمی‌داند، بلکه بستری برای ظهور «همه» می‌بیند. در روانشناسی، تجربه‌های اوج عرفانی با کاهش فعالیت لوب آهیانه همراه است؛ همان ناحیه‌ای که مرز میان خود و جهان را می‌سازد. وقتی خودمحوری خاموش می‌شود، احساس جدایی فرو می‌ریزد و «او» همه‌چیز می‌شود.

راهکار:

اگر «هیچ» را نه نابودی، که رها شدن از تصور جدایی بخوانی، این جمله از یک گزاره عرفانی به یک تمرین روزانه تبدیل می‌شود: لحظه‌ای خودت را حذف کن و ببین چه چیزی باقی می‌ماند.