حکمت ۳۵۳ نهجالبلاغه: عیب دیگران، عیب خود توست:
آیا میدانستی این حکمت با «اثر نورافکن» در روانشناسی تطابق کامل دارد؟ ما تمایل داریم عیوب خود را در دیگران ببینیم چون ذهن برای حفظ عزت نفس، ناخودآگاه خطاهای خود را به بیرون فرافکنی میکند. جالب اینجاست که هرچه بیشتر از چیزی در دیگران متنفر باشیم، احتمال بیشتری دارد که خودمان همان ویژگی را داشته باشیم. تحقیقات نشان داده افرادی که دیگران را بخیل میدانند، خودشان در آزمونهای سخاوتمندی نمره پایینتری میگیرند. این مکانیزم دفاعی قدیمیترین راه فرار از حقیقت است. آیا میتوانی نمونهای از این فرافکنی در زندگی روزمرهات پیدا کنی؟
راهکار:
این حکمت به پدیدهی «فرافکنی» در روانشناسی اشاره دارد: ما ناخودآگاه صفات منفی خود را به دیگران نسبت میدهیم. برای تمرین خودآگاهی، هر بار که از چیزی در دیگران ناراحت شدی، از خود بپرس: «آیا این ویژگی در خود من هم هست؟» این کار به رشد فردی کمک شگفتانگیزی میکند.