حفظ آبروی دیگران

شعور نادیده گرفتن؛ احترامی که کمتر کسی بلد است:

در روانشناسی به این «حفظ وجهه» (Face-saving) می‌گویند؛ رفتاری که در همه فرهنگ‌ها به‌عنوان مهارت همکاری تکامل یافته است. جالب‌تر اینکه در آزمایش‌های رفتاری، حتی میمون‌های ماکاک وقتی با یک فرد غالب روبه‌رو می‌شوند، عمداً نگاهشان را برمی‌گردانند تا تنش را کم کنند؛ یعنی «ندیدنِ حساب‌شده» پیش‌انسانی است. آیا این سطح از شعور را می‌شود آموخت یا فقط ذاتی است؟

راهکار:

این همان ادبِ نگاه است: ندیدنِ به‌موقع، دقیق‌ترین شکلِ دیدن و حفظ کرامت انسانی است.