گذشته و حسرت

حکمت حافظ: گذشته بازنمی‌گردد:

در فیزیک، مفهوم «پیکان زمان» توضیح می‌دهد که چرا زمان فقط به جلو می‌رود و برگشت ناپذیر است—قانون دوم ترمودینامیک می‌گوید بینظمی کل جهان همواره افزایش می‌یابد و این افزایش آنتروپی، جهت زمان را تعیین می‌کند. آیا این برگشت‌ناپذیری فیزیکی، ریشه عمیق‌تر احساس حسرت ما نیست؟

راهکار:

این جمله از حافظ است که می‌گوید گذشته بازنمی‌گردد. شاید بتوان آن را با این نگاه تکمیل کرد: «آنچه گذشت، درس‌هایی برای ساختن آینده‌ای آگاه‌تر به جا گذاشت.»