قیمتها در ایران: گرون دیروز، مفت فردا!:
آیا میدانستید این پارادوکس قیمتی ریشه در «توهم پولی» دارد؟ در اقتصاد، مردم اغلب ارزش اسمی پول را با ارزش واقعی اشتباه میگیرند. وقتی تورم بالاست، «گرون دیروز» در واقع ارزانتر از امروز است، اما ذهن ما به عدد عادت میکند نه قدرت خرید. این پدیده حتی در آزمایشهای کانمن و تورسکی هم دیده شده: مردم حاضرند برای یک کالا که دیروز ۱۰۰ تومان بود امروز ۱۲۰ بدهند، اما اگر همان کالا از اول ۱۲۰ باشد، حس گرانی میکنند. حالا سؤال اینجاست: آیا میتوان با تغییر «لنگر ذهنی» از این تله رها شد؟
راهکار:
این جمله به خوبی پدیدهٔ «تورم انتظاری» را نشان میدهد: وقتی همه منتظر گرانیاند، فروشنده قیمت را بالا میبرد و خریدار عقب میکشد. نکتهٔ جالب اینجاست که در اقتصاد رفتاری، این «اثر لنگر انداختن» باعث میشود مردم قیمت دیروز را معیار قرار دهند، درحالی که ارزش واقعی پول مدام تغییر میکند. اگر به دنبال خرید هوشمندانهاید، به جای مقایسه با دیروز، به روند بلندمدت و قدرت خرید خود نگاه کنید.