گوسالههای قربانی؛ وقتی خون به نام خدا ریخته میشود:
در آیینهای باستانی، قربانی خونین فقط یک نمایش مذهبی نبود؛ پژوهشهای انسانشناسی نشان میدهد آیینهای پرهزینه مثل ذبح گاو، ترشح اکسیتوسین و پیوند گروهی را افزایش میداد و در غیاب دولت، اعتماد اجتماعی میساخت. از منظر روانشناسی شناختی، هر چه قربانی بزرگتر باشد، فرد برای کاهش ناهماهنگی شناختی، باور بیشتری به تقدس آن خدا پیدا میکند؛ یعنی خون ریختهشده ایمان را عمیقتر میساخت، نه صرفاً آن را نشان میداد.
راهکار:
میتوان این تصویر را از زاویه وارونه دید: گوسالهها نه برای خدا، بلکه برای آرامکردن وجدان جمعی قربانی میشدند؛ آنجا که نام خدا زمزمه میشود، شاید انسان با صدای خودش تناقض را ساکت میکند.