گلایه از خدا

گلایه از خدا: تا خدا بخواد به دادمون برسه ما به خدا رسیدیم:

در الهیات، به این گلایه‌ی تلخ «الهیات اعتراض» می‌گویند؛ نمونه‌اش در مزامیر داوود و تراژدی‌های یونانی است. از منظر روان‌شناسی، جمله مکانیزم «فاصله‌گذاری شناختی» برای تحمل رنج است: وقتی منبع نجات غایب است، ذهن با طنز سیاه، انتظار را به کنایه تبدیل می‌کند تا اضطراب مهار شود. در ضمن، ایده «زمان خدا» با نسبیت زمان انسانی پارادوکس دارد؛ شاید کمک در راه است اما ما زودتر به نقطه‌ی بی‌بازگشت می‌رسیم. اگر رسیدن به خدا پایان باشد، این جمله دقیقاً مرز فاجعه و رستگاری است.

راهکار:

این جمله را از زاویه‌ی عرفان هم می‌شود دید: «رسیدن به خدا» لزوماً شکست نیست؛ شاید همان لحظه‌ای است که دست از کنترل برمی‌داری و کمک واقعی از همان‌جا شروع می‌شود. پس نقطه‌ی اوج استیصال، درست همان نقطه‌ی تغییر است.