هرکس به گل آب دهد عاشق نیست: نیت پنهان در محبت:
در دوران هخامنشیان، گلاب نه فقط عطر که داروی ضدعفونیکننده و هدیه دیپلماتیک بود؛ پرورش گل رز برای گلابگیری یک صنعت سودآور محسوب میشد، نه صرفاً عشق به گل. در روانشناسی اجتماعی این را «خطای بنیادین اسناد» مینامند: ما رفتار خود را با شرایط توجیه میکنیم، اما رفتار دیگران را به نیتهای درونی و گاه پنهان نسبت میدهیم. این خطا در تمام روابط انسانی تکرار میشود.
راهکار:
حتی اگر هدف، گلاب باشد، آبیاری به رشد گل کمک میکند. این شعر نه یک افشاگری، که یادآوری چندلایهبودن انگیزههاست: میتوان هم عاشق زیبایی بود و هم به فکر منفعت. شاید تضادی در کار نباشد.