غم جمعی ایرانیان؛ چرا شادی با هویت ایرانی نمیسازد؟:
در روانشناسی اجتماعی به این پدیده «هویت منفی» میگویند؛ وقتی یک گروه، رنج را بخشی از تعریف خود میداند، شادی به خیانت به هویت تبدیل میشود. پژوهشها نشان میدهند در جوامعی با حافظهی تاریخی تروما، انتقال بیننسلی غم از والدین به فرزند از طریق مکانیزم اپیژنتیک نیز رخ میدهد؛ یعنی غم فقط فرهنگی نیست، زیستی هم میشود. آیا شادی در این بافت، شجاعت میخواهد؟
راهکار:
این جمله را میتوان وارونه هم خواند: اگر شادیای هست که با حافظهی تاریخی و طنز تلخ ایرانی جمع شود، اتفاقاً بسیار ایرانیتر است. شادیِ از جنس مقاومت، نه انکار درد.