فرق ناتوانی و غیرممکن

نتونستم یا نمیشد؟ مرز باریک بین توانایی و امکان:

در روانشناسی به این حالت «درماندگی آموخته‌شده» می‌گویند؛ مارتین سلیگمن در آزمایش با سگ‌ها نشان داد وقتی موجود زنده بارها با مانع غیرقابل فرار روبه‌رو شود، بعداً حتی وقتی درِ فرار باز است، آن را نادیده می‌گیرد. مرز بین «نمی‌توانم» و «نمی‌شود» نه در واقعیت، که در نقشه‌ای است که مغز از شکست‌های قبلی ساخته. سوال واقعی این نیست که کدام بود؛ سوال این است: آیا الان درِ فرار باز است و هنوز نشسته‌ای؟

راهکار:

پاسخ روانشناسی: اگر در موقعیت‌های مشابه دیگران توانسته‌اند، احتمالاً «نتوانستی»؛ اگر همه در آن شرایط شکست خورده‌اند، «نمی‌شد». اما مهم‌تر: همین سوال نشانه‌ی رشد است، چون داری از قضاوت مطلق درباره‌ی خودت بیرون می‌آیی.