شعر توحیدی سعدی: خط خرد را از بنان نبین:
در روانشناسی شناختی به این «خطای اسناد بنیادین» میگویند: انسان علتِ کنش را در ابزار یا فرد میبیند، نه در نظام یا منشأ. بیت دقیقاً همین سوگیری را در نسبت ارکان و یزدان نشان میدهد. مغز ما برای صرفهجویی شناختی، علتها را به مرئیترین عنصر زنجیره نسبت میدهد؛ به همین دلیل انگشت را میبیند نه خرد پنهان را.
راهکار:
بیت دارد خطای اسناد را گوشزد میکند: ما ابزار را میبینیم و فکر میکنیم منبع اثر همان است. برای امروزیکردنش بگو «انگشت را نگاه نکن، به مغزی نگاه کن که فرمان نوشتن میدهد»؛ این همان بحث سوگیری اسناد در روانشناسی است.