فضل ملت ایران در اسلام

مقایسه ملت ایران با امت‌های صدر اسلام از نگاه خمینی:

نکته‌ای شگفت‌انگیز: در روان‌شناسی اجتماعی، پدیده «سوگیری اکنون‌زدگی» باعث می‌شود مردم گذشته را ایده‌آل کنند. اما خمینی برعکس این سوگیری را به کار گرفته – او ایران معاصر را بالاتر از عصر طلایی تاریخ اسلام می‌داند. جالب‌تر اینکه توده‌های میلیونی در سال‌های پس از انقلاب واقعاً رفتاری جمعی از خود نشان دادند که در مطالعات «اقدام جمعی» (collective action) پارادایم جدیدی ایجاد کرد. سؤال: آیا این اعتبارسنجی تاریخی یک ملت می‌تواند الگویی برای هویت‌سازی مدرن باشد؟

راهکار:

این جمله از منظر تاریخ تطبیقی جالب است: آیا می‌دانستید که در جامعه‌شناسی تاریخی، «بهتر بودن» یک ملت نه در وفاداری به دین، بلکه در میزان مشارکت اجتماعی و مقاومت در برابر استبداد سنجیده می‌شود؟ مثلاً انقلاب مشروطه ایران (۱۲۸۵) پیش از هر جنبش مردمی در جهان اسلام رخ داد. اگر به دنبال زاویه‌ای نو هستید، همین مفهوم «عینیت» امروز را با داده‌های مشارکت مدنی (نظرسنجی‌ها) مقایسه کنید.