اول تنگ باش بعد گنگ باش؛ رفاقت واقعی قبل از ابهت جمعی:
در روانشناسی اجتماعی، پیوندهای کوچک و صمیمی (تنگ) مکانیزم اصلی ترشح اکسیتوسین و ایجاد اعتماد متقابل است؛ گروههای بزرگ (گنگ) بدون این پیوندهای کوچک، صرفاً ائتلافهای شکننده برای نمایش قدرتاند. پژوهشهای درباره باندهای شهری نشان میدهد وفاداری اعضا به گروه، بیش از آنکه از ایدئولوژی یا ترس بیاید، از دوستیهای دونفره و سهنفره عمیق تغذیه میشود. به همین دلیل، شعار «اول رفاقت نزدیک، بعد ابهت جمعی» از نظر عصبشناسی هم معتبر است.
راهکار:
این جمله یک ترتیب را میگوید؛ اما بیشتر آدمها برعکس عمل میکنند: اول ژست گنگ و ابهت میگیرند، بعد در خلوت هیچ رابطهی تنگی ندارند. تنگ بودن یعنی ظرفیت صمیمیت و وفاداری دونفره؛ گنگ بودن یعنی اتحاد نمایشی. اگر به این منطق اعتقاد داری، معیار سنجش رفاقتهایت را از تعداد اعضای گروه به تعداد کسانی ببر که در بحران کنارت میمانند.