دوستی با همه مردم

شعر منسوب به مولانا؛ نقد جنگ‌های مذهبی و دعوت به دوستی با مردم:

در جنگ‌های مذهبی اروپا میان کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها از ۱۵۲۴ تا ۱۶۴۸ حدود ۸ میلیون نفر کشته شدند؛ اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد در بیش از نیمی از این درگیری‌ها، انگیزه اصلی زمین، مالیات و قدرت بوده، نه الهیات. آیا اگر دین حذف شود، این رقابت‌ها با نام دیگری ادامه پیدا نمی‌کند؟

راهکار:

این شعر از رد دین به دوستی می‌رسد؛ اما تاریخ نشان می‌دهد حذف دین لزوماً خشونت را کم نمی‌کند، چون ایدئولوژی‌های سیاسی و نژادی هم می‌توانند همان نقش هویتی و تحریک‌کننده را بازی کنند. دوستی به‌عنوان دین زیباست، اما جای خالی تعلق جمعی را به‌سختی پر می‌کند.