دورویی نیست؛ آدمها در جمعهای خاص رفیق میشن:
روانشناسی اجتماعی این را «خطای اسنادی بنیادین» مینامد: ما خودمان را بر اساس شرایط و دیگران را بر اساس شخصیت قضاوت میکنیم. آزمایشهای رفتاری نشان داده که آدمها وقتی اسم یک جمع عوض میشود، حتی سرعت و لحن حرف زدنشان تغییر میکند؛ چون مغز بر اساس بافت، «نسخههای» متفاوتی از خودش را اجرا میکند. شخصیت یک چیز ثابت نیست، یک پاسخِ زنده به محیط است. اگر «من» هر لحظه بازسازی میشود، پس به کدام نسخه از رفیقمان اعتماد کنیم؟
راهکار:
این متن یک برچسبزدایی هوشمندانه است: دورویی، اسمی است که ناامیدی ما از تغییرِ موقعیتی آدمها به آن میدهد. هر رابطه، قرارداد نانوشتهای دارد؛ نسخهی صمیمیِ او مختص همان جمع است، نه یک نقاب ساختگی.