دوگانگی خیر و شر

شیطانم خوبش فرشته بود؛ پارادوکس شیطان و فرشته:

در الهیات مسیحی، شیطان پیش از سقوط، فرشته‌ای به نام لوسیفر بود؛ در قرآن اما ابلیس از جنیان بود که آن‌قدر عبادت کرد تا هم‌نشین فرشتگان شد. این جمله دقیقاً همان پارادوکس کهن است: شر، نسخه‌ی زخمیِ خیر. آیا فرشته و شیطان مرز دارند یا فقط جهتِ نگاه ماست؟

راهکار:

این جمله نسخه‌ای از کهن‌الگوی «سایه» یونگ است: آنچه شیطان می‌نامیم، اغلب فرشته‌ای است که زخمی شده. برعکسش هم صادق است؛ هر فرشته می‌تواند یک شیطان بالقوه باشد، بسته به زاویه نگاه.