دیوانگی جمعی

از فروپاشی روانی تا دیوانگی جمعی: نگاهی به بحران اجتماعی:

آیا می‌دانستید در روانشناسی اجتماعی، «دیوانگی جمعی» معمولاً با پدیده‌ای به نام «هیستری توده‌ای» هم‌راه است؟ مثلاً در سال 1962 در تانگانیکا، یک «خنده‌ی جمعی» 18 ماه تمام طول کشید و هزاران نفر را درگیر کرد. هیچ دلیل پزشکی نداشت؛ فقط بازتاب اضطراب جمعی بود. این یعنی گاهی فشارهای نادیده، گروه را به یک موجود روانی واحد تبدیل می‌کند. چه عواملی در جامعه‌ی امروز چنین آشوبی را تغذیه می‌کنند؟

راهکار:

این جمله به پدیده‌ای در روانشناسی اجتماعی اشاره دارد: وقتی فشار سیستمی از حد بگذرد، فرد به جای فروپاشی درونی، در آشوب جمعی حل می‌شود. مثلاً در جنبش‌های توده‌ای، رفتارهای غیرعادی به هنجار تبدیل می‌شوند. شاید ریشه را در «از خودبیگانگی» مدرن باید جست.

از فروپاشی فردی تا دیوانگی جمعی: نشانه‌های بحران روانی اجتماعی:

پدیده «دیوانگی جمعی» ریشه در مفهوم «هم‌گیری‌های روانی توده‌ای» (Mass Hysteria) دارد. در سال 1518، در استراسبورگ، زنی به نام «تروفیا» در خیابان‌ها شروع به رقصیدن کرد و ظرف یک ماه 400 نفر دیگر به او پیوستند تا جایی که برخی از خستگی مردند. این رویداد به «طاعون رقصان» معروف است. امروزه نظریه «آگاهی جمعی» دورکیم نشان می‌دهد که ناهنجاری‌های اجتماعی (آنومی) می‌تواند به رفتارهای دسته‌جمعی غیرعادی منجر شود. آیا این چرخه‌ها در عصر اینترنت شدت گرفته‌اند؟

راهکار:

این جمله به‌خوبی به بحران‌های روانی-اجتماعی اشاره دارد. می‌توان آن را با مفهوم «هم‌گیری روانی» (Mass Psychogenic Illness) تکمیل کرد: در موقعیت‌های استرس‌زای جمعی، افراد بدون دلیل پزشکی علائم مشابه نشان می‌دهند. مثال معروف آن «اپیدمی خنده تانزانیا» (1962) بود که در آن ۱۴ دانش‌آموز خنده را به کل مدرسه سرایت دادند. آیا ما امروز هم الگوهای مشابهی در شبکه‌های اجتماعی تجربه می‌کنیم؟

طنز روانی شدن ایرانی‌ها: