دی‌ماه ۱۴۰۴

مادر داغدار و دی‌ماه؛ زخم تقویم ایران:

تقویم‌ها فقط زمان را نمی‌شمارند؛ در حافظه جمعی، یک ماه می‌تواند به لنگر حافظه و زخم روانی تبدیل شود. مطالعات سوگ نشان می‌دهد آیین‌های سالگرد هم همبستگی می‌سازند و هم درد را بازتولید می‌کنند؛ «دی‌ماه» اینجا از واحد زمان به نشانه زخم ملی بدل شده است. کدام ماه‌های دیگر چنین بار حافظه‌ای دارند؟

راهکار:

به جای حذف دی‌ماه از تقویم، می‌توان پرسید چرا تقویم ما برخی ماه‌ها را فقط با سوگ می‌شناسد؛ همین پرسش، شعر را از آرزو به تحلیل حافظه جمعی می‌برد و نشان می‌دهد «مادر داغدار» فقط یک تصویر نیست، بلکه گره‌گاه تقویم و خاطره است.