شکست عاطفی در شعر سعدی؛ مهر رفت و آبان آرام نکرد:
آبان در تقویم ایران باستان ماهی است که اهریمن سرما و تاریکی را میتازاند. جالب این که سعدی نه از «مهر» بهعنوان عشق، بلکه از «مهر» بهمعنای خورشید و ماه مهر هم استفاده کرده – یعنی حتی خورشید رفت و ماه آبان که نماد سردیست هم دلش را آرام نکرد. یک لایهٔ روانشناختی: وقتی فقدان عمیق است، فصول هم درمان نمیکنند، بلکه یادآوری میکنند. کدام فصل برای شما یادآور یک فقدان خاص است؟
راهکار:
این بیت اشاره به تقابل عاطفه و زمان دارد: حتی پس از رفتن عشق، گذر ماهها (آبان) نیز تسکینبخش نیست. اگر به دنبال تفسیر هستید، میتوانید به تضاد «مهر» (هم عشق و هم ماه هفتم) و «آبان» (ماه هشتم) توجه کنید – سعدی بازی لفظی کرده است.