ایران؛ قبرستان استعدادها و فرار مغزها:
پدیده «فرار مغزها» فقط خروج افراد نیست؛ انتقال سرمایه اجتماعی است. هر نخبه مهاجر، شبکهای از همکاران، دانش و اعتماد را با خود میبرد که بازسازی آن دههها طول میکشد. از سوی دیگر، کشورهای موفق با «نهادهای شایستهمحور» این جریان را معکوس کردهاند: نه با ماندن اجباری، بلکه با قابل پیشبینی کردن پاداش. قبرستان استعدادها جایی است که شایستگی، بلیت خروج میشود.
راهکار:
این استعاره وقتی دقیقتر میشود که بدانیم «قبرستان استعداد» حاصل فاصله بین شایستگی و پاداش است، نه کمبود استعداد. جایی که مسیر رشد شفاف نباشد، مهاجرت به مثابه نفس کشیدن میشود و ماندن نیازمند قهرمانبازی. قبرستان استعدادها نه مکان، که الگوریتمی است که شایستگی را به خروج گره میزند.