توقع بیجا و بغض فروخورده؛ تقصیر تو نیست:
در روانشناسی به این میگویند «توهم کنترل از مسیر خودسرزنشی». مغز انسان پس از طرد شدن، برای فرار از درد ناتوانی مطلق، سناریویی میسازد که در آن ما مقصریم؛ چون اگر تقصیر ما باشد، یعنی میتوانستیم جلویش را بگیریم. این مکانیسم مثل مُسکنی طبیعی عمل میکند، اما هزینهاش را اعتمادبهنفس و مرزهای شخصی میپردازند. جالب است بدانید در فرهنگهای جمعگرا مثل ایران، این الگو تا ۴۰٪ شایعتر از فرهنگهای فردگراست. آیا این خودسرزنشی واقعاً التیامی میآورد یا فقط زخم را زیر پا پنهان میکند؟
راهکار:
اینکه خودت را مقصر میدانی، یعنی هنوز عاشق خودت هستی و نمیخواهی کنترل را از دست بدهی. ذهن برای فرار از احساس ناتوانی، جای قربانی و مقصر را عوض میکند. نکته جالب: «توقع بیجا» را چه کسی در ذهنت کاشت؟ شاید روزی لازم شود توقع را نه از دیگری، که از روایت ذهنی خودت هم برداری.