دل شیعه

غربت فاطمه هنوز در دل شیعه زنده است:

در روان‌شناسی جمعی، آیین‌های سوگواری با تکرار روایی، غم تاریخی را به حافظه عاطفی نسل‌های بعد پیوند می‌زنند؛ به همین دلیل واقعه‌ای متعلق به قرن‌ها پیش، هنوز در تجربه زیسته شیعیان «اکنون» باقی می‌ماند. این مکانیسم، زمان تقویمی را در برابر زمان آیینی کمرنگ می‌کند.

راهکار:

این پیوند عاطفی را می‌توان شکلی از حافظه جمعی دانست که غم تاریخی را به هویت امروز پیوند می‌زند؛ از این زاویه، فاصله زمانی و جغرافیایی مدینه نه یک گسست، بلکه بستری برای تداوم معنوی روایت است.