دل پراکنده

شعر سعدی درباره حال پراکنده‌دلان و درد عاشقی:

پژوهش‌های عصب‌شناسی نشان می‌دهد عشق رمانتیک همان مدار پاداش دوپامین را فعال می‌کند که اعتیاد؛ به همین دلیل جدایی شبیه خماری است و «دل پراکنده» فقط استعاره نیست. در fMRI، دیدن عکس معشوق سابق، هسته اکومبنس را فعال می‌کند. سعدی قرن‌ها پیش حالتی را وصف کرد که امروز «اعتیاد عاطفی» می‌نامند. آیا مغز هم می‌شکند؟

راهکار:

سعدی اینجا تجربه را جای استدلال می‌گذارد: حال پراکنده‌دلان با توصیف حل نمی‌شود، با زیستن فهمیده می‌شود. بنابراین این بیت نه دعوت به قضاوت است و نه ترحم، بلکه اعترافی است به مرزهای همدلی؛ مرزی که فقط با شنیدنِ بی‌قضاوت کمی جابه‌جا می‌شود.