داستان سجده به آدم

ابلیس و سجده نکردن به انسان: چرا آدم نیستیم؟:

در روایت‌های اسلامی، ابلیس از جنس جن بود نه فرشته؛ تنها موجودی که با اختیار کامل، در برابر فرمان سجده استدلال کرد: «من از آتش‌ام و او از خاک». روان‌شناسی اجتماعی این پدیده را «خطای بنیادین اسناد» می‌نامد: وقتی کسی خود را برتر می‌بیند، برای توجیه سرپیچی، شایستگی طرف مقابل را انکار می‌کند. سقوط ابلیس نه از ناتوانی، که از تعریف «من» در برابر «او» آغاز شد. آیا ما هم با همین منطق، انسانیت دیگران را انکار نمی‌کنیم؟

راهکار:

این جمله را می‌توان چون آینه خواند: ابلیس با سجده نکردن، نخستین قضاوت درباره انسان را انجام داد؛ هر بار که انسان رفتار غیرانسانی دارد، روایت ابلیس تأیید می‌شود. برعکسش هم صادق است: هر انتخاب اخلاقی، سجده را از نو معنا می‌کند. پس جمله نه یک ناامیدی، که یک آزمون دائمی برای انسانیت است.