دام و صیاد

شعر اسیر فراموش‌شده از حزین لاهیجی:

در روان‌شناسی پدیده‌ای به نام «درماندگی آموخته‌شده» وجود دارد: موجودی که بارها از رهایی ناامید شده، حتی وقتی درِ قفس باز است، دیگر تلاش نمی‌کند. این بیت دقیقاً لایهٔ پنهان همان وضعیت است؛ صیاد رفته، اما ذهن اسیر همچنان در دام مانده. در مغز، ناامیدی مزمن فعالیت قشر پیش‌پیشانی را کاهش می‌دهد و توان تصمیم‌گیری برای فرار را مختل می‌کند.

راهکار:

در این تصویر، رنج اصلی نه خود اسارت، بلکه فراموش‌شدن است؛ صیاد رفته اما دام هنوز در ذهن اسیر فعال است. این همان لحظه‌ای است که رهایی فیزیکی ممکن است، ولی رهایی روانی رخ نمی‌دهد.