چیرگی عرب بر عجم و تیرگی روزگار ایران:
آیا میدانستید نبرد نهاوند (۶۴۲ میلادی) که به 'فتحالفتوح' معروف شد، عملاً آخرین مقاومت ساسانیان را در هم شکست؟ اما نکتهٔ شگفتانگیز این است که پس از فتح، خلیفه عمر سیستم اداری ساسانی را - از جمله دیوان خراج و منصب 'دهقان' - بهطور کامل حفظ کرد. این انطباق اداری باعث شد زبان فارسی میانه (پهلوی) تا قرنها در دفاتر دولتی باقی بماند. آیا میدانید ریشهٔ واژهٔ 'چک' در انگلیسی از همین سیستم حسابداری ساسانی آمده است؟
راهکار:
یک نکته تکمیلی: پس از فتح ایران، نه تنها فرهنگ و زبان فارسی از بین نرفت، بلکه دیوانسالاران ایرانی ستون فقرات خلافت عباسی شدند. مثلاً خاندان برمکیان که وزیران هارونالرشید بودند، اصالت ایرانی داشتند. این نشاندهندهٔ نفوذ عمیق ایران در تمدن اسلامی است.