احترام به بزرگتر؛ بر اساس سن یا شایستگی؟:
در روانشناسی تکاملی، دو نوع جایگاه اجتماعی وجود دارد: «سلطه» که با زور و ترس به دست میآید و «منزلت» که دیگران بر اساس مهارت و سخاوت به شما میدهند. در جوامع شکارچی-گردآورنده، بزرگان فقط تا وقتی احترام داشتند که دانششان برای بقای گروه مفید بود؛ با کهنهشدن اطلاعاتشان، نقش اجتماعیشان هم رنگ میباخت. پس احترام خودکار به سن، در طبیعت و تاریخ، همیشه کارکرد نداشته؛ معیار، ارزش واقعی آن فرد برای جامعه بوده است. پس چه چیزی یک بزرگتر را شایستهٔ احترام میکند؟
راهکار:
این جمله یک پرسش بلاغی است؛ میتوان آن را به دید تازهای چرخاند: احترام واقعی به بزرگترها به خاطر سن نیست، به خاطر تجربه، دانش و رفتاری است که در طول سالها از خودشان نشان دادهاند. سن فقط یک فرصت برای آموختن بوده، نه تضمینِ خرد.