چاپلوسی و تملق

حکایت موش فاضلاب و مگس‌های چاپلوس:

در روان‌شناسی اجتماعی، «اثر هاله» و «سوگیری تأیید» باعث می‌شوند فرد ضعف خود را کم‌رنگ ببیند و تشویق جمعیتِ هم‌سو را نشانه‌ی حقیقت بپندارد؛ تاریخ پر است از خطاهایی که با تشویق اکثریت مقدس شدند. آیا تأیید جمع، ماهیت پلیدی را عوض می‌کند؟

راهکار:

این حکایت را می‌توان به «بازخورد آلوده» تعبیر کرد: وقتی اطراف فقط مگس‌های هم‌سو باشند، تعریف‌ها نه آینه‌اند نه معیار؛ مثل تشویق تماشاگرانی که از همان بو سود می‌برند.