بی‌رحمی سرنوشت

سرنوشت بی‌رحم و انسان تأسف‌برانگیز؛ واکاوی یک نگاه فلسفی:

در روانشناسی، «درماندگی آموخته‌شده» نشان می‌دهد که اگر موجود زنده بارها پاداش یا رهایی را غیرقابل‌پیش‌بینی تجربه کند، حتی در برابر فرصت نجات هم منفعل می‌شود. سلیگمن با آزمایش سگ‌ها نشان داد این انفعال نتیجه «یادگرفتن بی‌اثری» است؛ نه ضعف شخصیت. پس شاید بی‌رحمی سرنوشت، بخشی به رفتار شرطی‌شده ما برمی‌گردد.

راهکار:

تأمل: این جمله، سرنوشت را عامل و انسان را قربانی فرض می‌کند. اگر «بی‌رحمی» را نبودِ قطعیت در نظر بگیریم، همان بی‌رحمی بستری می‌شود برای شجاعت و انتخاب؛ چون در جبر محض، معنای اختیار هم محو می‌شد.