برگ درخت و خدا

مفهوم اراده خدا در ریزش برگ و قضا و قدر:

از منظر گیاه‌شناسی، افتادن برگ تصادف نیست؛ درخت عمداً با تولید هورمون اتیلن و تشکیل لایه جداساز، برگ را از خود جدا می‌کند. همزمان در فیزیک کلاسیک، لاپلاس ادعا داشت اگر موقعیت همه ذرات جهان را بدانی، آینده قطعی است. اما نظریه آشوب نشان داد حتی یک پروانه هم می‌تواند طوفان بیافریند؛ پس مرز بین تقدیر و پیچیدگی بسیار باریک‌تر از چیزی است که تصور می‌کنیم.

راهکار:

این جمله را می‌توان این‌طور باز کرد: هر چیزی که از دست می‌رود، شاید برگِ پاییزیِ مسیر توست؛ رفتنش نه شکست، بلکه باز شدن جا برای جوانه‌های بعدی است.