برای کسی بمیر که ارزشت را بداند؛ نشانههای وفاداری واقعی:
در روانشناسی، «تله سرمایهگذاری» باعث میشود آدم برای کسی بیشتر هزینه کند که کمترین بازخورد را میدهد؛ درست مثل قماربازی که چون باخته، بیشتر شرط میبندد. انسانشناسان میگویند خاکسپاری توسط بازمانده، قرارداد اجتماعیِ وفاداری متقابل است. کسی که حاضر نیست تو را دفن کند، هرگز عضویتت را در حلقهی انسانیاش نپذیرفته. پس این جمله فقط تلخی نیست؛ یک معیار انسانشناختی برای سنجش رابطههاست. قبل از فداکاری، بپرس: او در پایانِ قصهات حاضر است؟
راهکار:
این جمله را میتوان به سنجهای برای انتخاب اطرافیان تبدیل کرد: به جای قربانیِ مطلق، به «همسفری» فکر کن؛ کسی که در روزهای سخت کنارت میماند، ارزش سرمایهگذاری عاطفیات را میفهمد.