بهای سنگین وفاداری و ارزش آن در زندگی:
در روانشناسی این «توجیه تلاش» نام دارد: هرچه برای چیزی بیشتر بپردازی، ذهنت آن را ارزشمندتر جلوه میدهد تا هزینهات بیپاسخ نماند. از منظر زیستشناسی تکاملی هم اصل «سیگنال پرهزینه» میگوید وفاداری چون گران است، اعتبار دارد؛ اگر ارزان بود، هر فرصتطلبی آن را جعل میکرد. پس همین بهای سنگین، سند صداقت است. آیا وفاداری گران است چون ارزشمند است، یا ارزشمند است چون گران است؟
راهکار:
این جمله را میتوان معکوس دید: وفاداری هزینه نیست، انتخاب آگاهانهای است که هر کسی توان پرداختش را ندارد. نگاه به «بهای سنگین» بهجای «از دسترفته»، میتواند به «قدرت پرداختکننده» بدل شود.