ویرانی وطن و تن؛ روایتی از تروما و بازسازی:
در روانشناسی به این «تجسم تروما» میگویند: آسیبهای اجتماعی و جنگ فقط در خاطره نمیمانند، در ژنها و سلولهای بدن هم حک میشوند. مطالعهای روی فرزندان بازماندگان جنگ ویتنام نشان داد تغییرات اپیژنتیک استرس حتی به نسل بعد منتقل میشود؛ یعنی وطنِ زخمی میتواند در بافتِ بدنِ ما «جنگ» را ادامه دهد. آیا بدن ما پیش از مرگ، آخرین خاکی است که اشغال میشود؟
راهکار:
اگر بدن وطن است، ویرانیاش میتواند سرآغاز بازسازی باشد؛ همانطور که شهرها پس از جنگ از دل آوار دوباره ساخته میشوند. این جمله را میتوان به سمت امید چرخاند: «وتنم همچون وطنم ویران شده است؛ اما بازسازی همیشه از ویرانه آغاز میشود.»