بدبینی تدافعی؛ درسی که زندگی در ایران میدهد:
در روانشناسی به این مکانیسم «بدبینی تدافعی» میگویند: افراد با تعیین انتظارات بسیار پایین (حتی فاجعهبار)، از شوک نتیجهی واقعی جلوگیری میکنند. جالب اینکه پژوهشها نشان میدهد این استراتژی برای اضطراب لحظهای مفید است، اما در بلندمدت اعتمادبهنفس را تحلیل میبرد. آیا این سازگاری تلخ، بقا در فشار را آسانتر میکند یا قدرت کنش را میگیرد؟
راهکار:
این نگاه که «همیشه بدتر هم میشود» در روانشناسی به «بدبینی تدافعی» معروف است: استراتژیای که با پایین آوردن انتظارات، اضطراب را مهار میکند و ضربهی وقایع منفی را کماثر میسازد. اما نکته اینجاست که همین سازوکار میتواند به بیعملی و نادیده گرفتن فرصتهای واقعی بهبود بینجامد. در فرهنگهای پرتنش، این تبدیل به یک سپر جمعی میشود؛ گاه کارآمد، گاه فلجکننده.