تناقض گفتار و رفتار؛ به حرف گوش کنیم یا عمل؟:
در علوم اعصاب، «منطقه بروکا» که تولید کلام را بر عهده دارد و «قشر پیشپیشانی» که تصمیمگیری را کنترل میکند، دو سیستم جدا هستند؛ اما رفتارِ ناسازگار با کلام، آینهای از «ناهماهنگی شناختی» فستینگر است. مغز ما برای کاهش اضطراب ناشی از تناقض، احتمالاً روایت را تحریف میکند تا باور کند: «او که گفت، پس درست است.» به همین دلیل، دروغ را اغلب نه در حرف، که در ریزشدنِ ریزحرکتهای صورت و تن پیش از واژهها میبینیم. آیا جامعهی ما به «رفتار» اعتبار بیشتری میدهد یا «بازنماییِ زبانی»؟
راهکار:
پاسخ این پرسش را در الگوی تکرارشوندهی رفتار بگرد، نه در یک نمونه. روانشناسی اجتماعی میگوید در موقعیتهای فشار، رفتارها بیشتر از کلام، نیت واقعی را نشان میدهند؛ اما برای قضاوت منصفانه، رفتار را در طول زمان و در بافتهای مختلف مقایسه کن.