نسل ما؛ کمترین تقصیر، بیشترین تقاص:
در روانشناسی اجتماعی، «پارادوکس عدالت» میگوید وقتی مجازات با خطا همسنخ نباشد، ذهن برای حفظ تعادل، خودسرزنشی یا بدبینی جمعی میسازد. تاریخ هم نمونه دارد: نسلهایی که هزینه تصمیمهای نسل قبل را دادند، بعدها سوخت محرک تغییرات شدند. هزینه ناعادلانه اگر روایت نشود، به فلج جمعی؛ اگر روایت شود، به سواد سیاسی-اجتماعی تبدیل میشود. کدام روایت را انتخاب میکنیم؟
راهکار:
این جمله وزن یک تراژدی نسلی را با خود دارد؛ اما همان نسل، مهارت «بقا زیر فشار» را هم اختراع کرد. تقاص سنگین، تعریف هویت جمعی را از «بیگناهی» به «تابآوری» تغییر داد. اگر این هزینه به مهارت تبدیل شود، روایت نسل از قربانی به بازماندهای میرسد که قواعد بازی را میفهمد.