خنده تلخ؛ وقتی از گریه گذشتهایم:
خنده و گریه هر دو در مسیرهای عصبی مشترکی پردازش میشوند؛ روانشناسان به آن «طنز دفاعی» میگویند: مکانیزمی که فاصله شناختی از رنج میسازد. نیچه هم معتقد بود خندهٔ انسانِ رنجکشیده شبیه شادی نیست، شبیه رهایی است. در روایتهای کهن، خندهٔ تلخ اغلب پل میان سوگ و بقا بوده، نه نشانهٔ بیحسی.
راهکار:
خندهٔ تلخ، نقطهٔ مقابل گریه نیست؛ ادامهٔ آن در لایهای دیگر است: جایی که ذهن برای زندهماندن، درد را به تمسخر میگیرد. میتوان این تصویر را با یک جزئیات حسی ادامه داد؛ مثلاً صدای خندهای که در گلو میشکند و بوی نمک اشک را دارد.