از عوض شدن کسی تعجب نکن

عوض شدن آدم‌ها و داستان شیطان پیش خدا:

در روانشناسی اجتماعی به این واکنش «خطای بنیادی اسناد» می‌گویند؛ ما تغییر رفتار دیگران را به ذاتشان نسبت می‌دهیم، در حالی که اغلب نتیجه بافتار، قدرت یا موقعیت است. در الهیات اسلامی، ابلیس شش‌هزار سال عبادت کرد اما با «من بهتر از او هستم» سقوط کرد؛ یعنی تغییر یک‌شبه نبود، بلکه غرور مدت‌ها در او رسوب کرده بود. چرا به‌جای ذات، زمینه‌ها را نمی‌بینیم؟

راهکار:

این جمله را می‌توان هم‌زمان از لنز الهیات و روانشناسی دید: ابلیس شش‌هزار سال عبادت کرد و با یک لحظه غرور سقوط کرد؛ تغییر آدم‌ها اغلب یک‌شبه به نظر می‌رسد، اما ریشه‌اش در انتخاب‌های کوچکِ قبلی است.