اثر آلودگی هوا بر رفتار

ذات کثیف آدم‌ها یا هوای تهران؛ کدام واقعی‌تر است؟:

ذرات معلق PM2.5 فقط ریه را درگیر نمی‌کنند؛ از مسیر عصب بویایی مستقیم وارد مغز می‌شوند و با التهاب سیستمیک، کارکرد قشر پیش‌پیشانی را مختل می‌کنند؛ یعنی همان بخشی که مهار تکانه و قضاوت اخلاقی را بر عهده دارد. نتیجه: در شهرهای آلوده، پرخاشگری و تصمیم‌های خودخواهانه بالا می‌رود. تهران با روزهای ناسالمش فقط هوا را کثیف نکرده، شیمی مغز جمعی را هم تغییر می‌دهد. آیا اگر هوای تهران پاک شود، روایت «ذات کثیف آدم‌ها» هم فرو می‌ریزد؟

راهکار:

آدم‌ها را با هوای تهران یکی دانستن، یک میان‌بر ذهنی است: آلودگی هوا نتیجه‌ی انباشت ذرات نامرئی است، نه ذات ثابت هوا. هوا در نبود خودرو و کارخانه‌ها شفاف می‌شود؛ آدم‌ها هم در نبود فشار و خشم مزمن، روایت تازه‌ای از خود نشان می‌دهند. شاید «ذات کثیف» نه نقطه شروع، بلکه گردوغباری است که روی آینه نشسته.