فداکاری برای وطن: معنای واقعی ایثار:
آیا میدانستید در جنگهای باستان، سربازان اسپارتی سوگند میخوردند «با سپر یا روی سپر» برگردند؟ یعنی یا پیروز برگرد یا مرده. این جمله دقیقاً همان منطق «مرگ فرد برای بقای جمع» را بازتاب میدهد. در زیستشناسی به این «فداکاری فرااجتماعی» میگویند: زنبور کارگر با نیش زدن میمیرد تا کندو زنده بماند. آیا جامعه امروز ما هم به چنین فداکاریهای کوچکتری نیاز دارد؟
راهکار:
این جمله یادآور مفهوم «فداکاری جمعی» در زیستشناسی است: در کلونی مورچهها و زنبورها، فرد برای بقای کل میمیرد. شاید بتوان این نگاه را به «همافزایی اجتماعی» در پروژههای داوطلبانه امروز تعمیم داد: هر اقدام کوچک، بخشی از یک پیکر بزرگ است.