ضرب المثل شیرازی: اولین اشتباه هر انسان بیدار شدن است:
در علوم شناختی، مفهوم 'خطای اول' به لحظهای اطلاق میشود که سیستم تصمیمگیری فعال میشود. مغز انسان در حالت استراحت (خواب) هیچ خطایی مرتکب نمیشود، زیرا هیچ تصمیمی نمیگیرد. بنابراین، اولین خطا واقعاً بیدار شدن است، زیرا با بیداری، زنجیرهای از تصمیمات و خطاهای احتمالی آغاز میشود. آیا میدانستید که برخی از محققان معتقدند خطاهای انسانی تا ۹۰٪ ناشی از تصمیمات ناآگاهانه در لحظات اولیه بیداری است؟
راهکار:
این ضربالمثل طنزآمیز شیرازی را میتوان از زاویه روانشناسی خطا نیز نگاه کرد: هر تصمیمی که بعد از بیدار شدن میگیریم، احتمال خطا دارد. اما نکته جالب این است که مغز انسان در حالت خوابآلودگی (ساعات اولیه بیداری) بیشترین خطاهای شناختی را مرتکب میشود. بنابراین، شاید حکمت این ضربالمثل در اهمیت تصمیمگیری آگاهانه پس از بیداری باشد.