ضربالمثل فلسفی: از خرگوش اسب به دنیا نمیآید:
در روانشناسی شناختی، این پدیده «انباشت سوگیری تأیید» نام دارد: وقتی صدها نشانهٔ ضعیف را همه در یک جهت جمع کنیم، احتمال خطا افزایش مییابد، نه قطعیت. نکتهای جالب: در دادگاههای کیفری، وکلا از همین خطا استفاده میکنند تا هیئت منصفه را گمراه کنند. آیا تا به حال شده که با انبوهی از شواهد ظنی به نتیجهای قطعی برسید و بعد اشتباه از آب درآید؟
راهکار:
این استعاره به مغالطهٔ «تأیید با جمعآوری موارد مشابه» اشاره دارد. در آمار، به آن «سوگیری تأیید» میگویند: صدها نکتهٔ ظنآلود اگر جهتدار باشند، هرگز به حقیقت نمیرسند. پیشنهاد: برای نتیجهگیری محکم، به جای کمیت، به کیفیت و استقلال شواهد توجه کنید.