اشعار کهن و نیمایی

ریمیکس شعر سعدی و شاملو؛ ماندن یا رفتن در غمخواری:

در روان‌شناسی پدیده‌ای به نام «تلهٔ همدردی» هست: وقتی دیگران برای دردت می‌گریند، مغزت همان مدارهای درد فیزیکی را فعال می‌کند، اما دوپامینِ تعلق هم ترشح می‌شود؛ یعنی غم‌خواری نه‌تنها آسودگی نیست، بلکه یک وابستگی عصبی به رنجِ مشترک می‌سازد. از دید تکاملی، ترس از ترکِ این رابطه، همان ترسِ طرد از گروه است؛ پس «بگریزم یا بمانم» شاید صدای مدارهای قدیمی بقاست، نه اراده آزاد. آیا می‌شود از دل خودت گریخت؟

راهکار:

این ترکیب، دو نوع تنهایی را به هم گره زده: دل دیگران که برایت می‌گرید، و خودِ تو که از خودت بیگانه‌ای. بازخوانیِ پیشنهادی: شاید «گریختن» از خویشتن، همان «ماندن» در سوگی است که هیچ‌کس برایت نمی‌گرید.